RSS

Yazar arşivleri: sinopbilke

sinopbilke hakkında

Sinop Bilim Kültür Eğitim Derneği Temmuz 2008'de kuruldu.

ÖZEKES BIÇAKLARI BİLKE’DEN HALKBİLİM ÖDÜLÜ ALDI

Atatürk’ün 18 MAYIS 1919 günü Bandırma vapuru ile Sinop’a gelişi anısına iki yılda bir HALKBİLİM ödülleri veriyoruz. BİLKE18 MAYIS 2014 günü ödül töreni programı düzenledi. “YEREL EL SANATLARI “kategorisinde, ÖZEKES BIÇAKLARI sahibi, işletmecisi ve ustası Cengiz ÖZEKES,  ödülünü Belediye Başkanımız Sayın Baki ERGÜL’den aldı.

                                         DSCF1863.

El sanatlarının, teknoloji ve sanayileşmenin gölgesinde kaybolduğu  zamanların tavan yaptığı dönemi yaşıyoruz.. El sanatlarına gönül veren emekçiler, zor koşullarda bu sanatlarını devam ettirmeye çalışmaktadırlar.  BİLKE, el sanatlarının yaşatılmasını hedeflemektedir. Yaşatılan el sanatlarının, ilimizin   istihdamına katkı sağlayacak biçimde projelendirilmesi gerekmektedir.

Bu nedenle, Sinop’ta el sanatlarımızın yaşaması için çaba gösterenleri, yaptıkları hizmetlerden ötürü  onurlandırıyoruz. Çalışmaların taklit olmaması, birbirini tekrar etmemesi gerekmektedir. Ödüle uygun görülen eserlerde, yaratıcılık ve süreklilik özelliği aranmıştır. Cengiz ÖZEKES,bu mesleği yıllardır kendi atölyesinde  sürdürmektedir. Dedesinden miras kalan bu mesleğin Sinop’taki tek temsilcisidir. Türkiye’de ise ilk 3 bıçakçı arasındadır. Konu hakkında Sinoplular olarak fazla bilgi sahibi olamasak da, SİNOP ÖZEKES BIÇAKLARI Türkiye ve yurt dışında tanınmakta ve rağbet görmektedir.  İlimizi temsilen fuar tanıtımlarına götürülen hediyeler arasında, Özekes Bıçakları önemli  yer tutmaktadır.

Cengiz Bey, bıçak sapı yapımı için  yöremizden manda ve geyik boynuzu ile  yaban gülü kökü kullanmıştır. Metal aksan ise yurt dışından gelmektedir. 

bıçak bıçak-2 bıçak-3

Bıçaklar, özel koleksiyon, av bıçakları, mutfak bıçakları ve yöresel bıçaklar olmak üzere üretilmektedir. Yurt dışından çok rağbet görmektedir. http://www.özekes.com sitesinden Cengiz Bey’in oğlu ile birlikte elleri ile ürettiği eserleri görebilirsiniz.

“BİLKE BİRİNCİ HALKBİLİM ÖDÜLLERİ” 18 MAYIS 2012 yılında düzenlendi. Yerel el sanatları ve yöre kaynaklarını kullanma alanlarında başarılı olan çalışmalara aşağıdaki ödüller verildi: 

Halk kültürü-Geleneksel el sanatları ödülü-Rasim DEMİR

Ağaç köklerini, çeşitli işlemlerden geçirme- şekillendirme ve sergilerde sunarak tanıtma-pazarlama 

Halk Kültürü Hizmet Ödülü- Kök Boya araştırması “Gerze- Bolalı köyü geleneksel kök boyaları” konulu çalışma-Ana- oğul Kazım AYDIN ve Hanife AYDIN 

Halkbilim Hizmet Ödülü-YEREL KAYNAKLARI KULLANMA-ÜRETİM ve PAZARLAMA- Sinope Meyve Suları Kurucusu ve Sahibi-  Mahmut BENK 

Halkbilim Hizmet Ödülü- Durağan-Dikmen-Gerze-Ayancık kadın ve erkek giysileri Koruma-yaşatma-güncelleme-projelendirme- Süheyla HAYIRCI

El sanatları ile uğraşmak, boş vakit doldurmaktan çok daha iyidir. Hayat Hep eğlence, hep gezme ile doldurulamaz.  El sanatları ile uğraşanlar, kendi özündeki yaratıcılık kapılarını açık tutmaktadırlar. Yaratıcılık, tasarım gerektirmektedir, tasarım yapanlar olasılıklar arasında teoriler üretirken, dünyanın gereksiz dış seslerini duymazlar. Kendilerine doğal yöntemlerle terapi yaparlar.

Piri Reis, Colomb’tan önce Amerika kıtasını keşfetmişti, Mimar Sinan, kendi mimarisi olan  caminin 2010 yılında kirişinin çatlayacağını bilerek kiriş içine nasıl onarılacağı krokisini  koymuştu.   Yaratıcı zekaların tasarım örneklerini veren insanlarımızın çoğalması dileğiyle…BİLKE    

 
Yorum yapın

Yazan: 19 Ağustos 2014 in Uncategorized

 

BİLKE PROFESÖR DOKTOR SAYIN MEHMET ALİ ÜNAL’I ÖDÜLLENDİRDİ

18 MAYIS 2014 BİLKE HALKBİLİM ÖDÜLLERİ AKADEMİK DAL ÖDÜLÜ

  • AKADEMİK ÖDÜL
  • “OSMANLI DEVRİNDE SİNOP” isimli kitabın yazarı, Sayın Profesör Doktor Mehmet Ali ÜNAL, Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölüm Başkanıdır.Kitap 496 sayfadır. Sayın ÜNAL, Osmanlı Arşiv Belgeleri üzerinde çalışarak, Sinop tarihine önemli bir kaynak hazırlamıştır. Eser halkbilimi  için çok değerlidir. 1487 yılında Sinop’un hangi köylerinde keten ve diğer tarım ürünleri yapılmış, ne kadar vergi alınmış hepsi detaylı olarak yer alıyor..

Hocamızı bu önemli çalışması için kutluyor, Sinop halkının, kurumlarımızın ve ilgili olanların bu kitabı temin etmelerini tavsiye ediyoruz.Kitaptan bazı sayfalar:

nfs-3nüfus2 DSCF1780

Sinop severler elinizde bu kitap yoksa hemen temin etmelisiniz. BİLKE bu tür çalışmaların artmasından yana.

 
Yorum yapın

Yazan: 16 Ağustos 2014 in Uncategorized

 

“AHMET KÜÇÜKBAŞ ” ARAŞTIRMASI ÖDÜLLENDİRİLDİ

DSCF1857 DSCF1864

18 Mayıs 2014 BİLKE 2. HALKBİLİM ödüll töreninde “yerel bitki türlerinin korunması ve yaşatılması kategorisinde Sayın Ahmet KÜÇÜKBAŞ ödüllendirildi. Doğal yaşamı korumak ve ülkenin değerlerine sahip çıkmak konusundaki çalışmaları için kendisine teşekkür ediyoruz

YÖREMİZİN YENEBİLEN MANTAR ÇEŞİTLERİ

ARAŞTIRMA AHMET KÜÇÜKBAŞ

1021_mantar19.jpg

Yöremizin iklimi mantar yetişmesine çok uygun olduğundan, ırmak kenarlarından çayırlara ve orman içlerine kadar olan yerlerde çok sayıda mantar çeşidi yetişir. Bunların bir kısmı halk tarafından bilinir ve gıda olarak tüketilir. 

Mantarların yetiştiği iki bölge vardır. Ilgaz Dağlarının yöremizdeki uzantıları olan Elekdağı, Kolaz ve Göktepe bölgeleri güneyde kalan dağlık kesimlerdir. İkinci bölge Küre Dağlarının devamı olan ve yöremizle sahil kesimi arasında kalan dağlık kesimler ve yaylalardır. Bir bölgede yetişen bazı mantar türleri diğer bölgede yetişmeyebilir. 

Biz halk tarafından iyi bilinen ve tüketilen mantarları tanıtmak için bu mantarların isimlerini ve özelliklerini vermeye çalışacağız.

Kanlıca Mantarı

Halk arasında “Kanlıca”, “Elicek” ve “Ebişek” diye bilinen bu mantarın Latince adı“Lactarius”dur. Türkiye’nin kimi yerlerinde “Melki” diye bilinir. Turuncu rengi ile dikkat çeken şapkalı mantarlardandır. Kırıldığı ya da kesildiği zaman kesit yüzünden turuncu renkli bir süt akar. Bu mantarı daha önce görmemiş olanlar rengini zehirli olduğunun işareti sayarak yemekten korkarlar. 

1021_mantar12.JPG

Kanlıca mantarları genel olarak sonbahar da sonbahar yağmurlarının ardından ormanlarda ve orman çevresinde ki kırlık alanlarda, ekilmeyen eski tarlalarda çıkar. Bazen hava koşullarının uygun olduğu zamanlarda yaz ortasında da çıktığı olur.

1021_mantar16.jpg

 Lactarius genusunun 150 türü ve bu türlerin sayısız alt türü vardır. Bunları ayırt etmek için uzman olmak gerekiyor. Ama yöremizde kanlıca mantarının bulunduğu bildirilen iki çeşidi güneyde yetişen Lactarius Deliciosus ile kuzeyde yetişen Lactarius Salmonicolortürlerini örnek olarak verebiliriz. Lactarius “sütlü” demektir. Deliciosus “lezzetli”,salmonicolor “somon renkli” anlamlarına gelmektedir. Bu mantarlara yörede çam mantarı, köknar mantarı diye isimler verilmektedir. Ama bu isimlendirme mantarın türünü belirleyen bir isimlendirme değildir.

1021_mantar23.jpg

L.Deliciosus güney tarafında yetişmektedir. Tıkız, dayanıklı bir mantardır. Üzerinde yeşil benekler olabilir. Mantarın örselenen kısımları kırılan kısımları zamanla yeşile döner. Sadece güney taraf dağlarında yetişen bir kanlıca türü daha vardır. Bu mantarın şekli aynı olmakla birlikte gerek kendi rengi ve gerekse sütünün rengi mordur. Bu iki mantarın lezzetleri arasında önemli bir fark göremedik. Ancak hafif bir acılık olabilir.

Lactarius Salmonicolor kuzey taraflarında yetişen parlak turucu renkli, kolay parçalanabilen gösterişli mantarlardır. Dikkatle toplanıp itinalı yerleştirilmezse kolayca kırılabilir.

Bu üç tür de çok lezzetli mantarlardır. Yöre halkı bu mantarları çok sever. Ankara’da İstanbul’da oturan hemşerilerimize her gün taze olarak kutularla gönderilir. Bunların dışında kanlıca türlerinden olup kimsenin yemediği bir tür daha vardır. Bu tür bej renktedir. Kimse yemediğine göre zehirli olması olasılığı yüksektir.

1021_mantar25.jpg

Höbelen Mantarı (Kuzu Göbeği)

Bu mantarın Türkiye’de yaygın olarak bilinen adı “Kuzu Göbeği” mantarıdır. İçi boş bir sap üzerinde içi boş bir kafadan ibarettir. Rengi bej ile kahverengi arasında değişir. Bir özelliği de bal peteğine benzeyen lamellerinin kafa kısmının dış tarafında olmasıdır. 

1021_mantar15.jpg

 Sistematikte Morchella genusunda yer alır. Çok sayıda türü ve alt türü vardır. Bunlardan ikisi M. Esculenta ve M. Konica’dır. Bu mantarlar sadece ilkbaharda yetişir. Irmak kenarlarından yüksek kesimlere, ağaçlık alanlara kadar çok yerde olabilir. İklim ve ortam olarak çok seçicidir. Çoğu seneler fazla çıkmaz. Fazla yetişmediğinden ve yurt dışına gönderildiğinden fiyatı çok yüksektir. Bol olduğu senelerde bile ucuzlamaz. Fiyatının yüksekliği nedeni ile artık bu mantarları alıp yemek pek kolay olmamaktadır.

Höbelen mantarı bazı seneler bol olabilir. Böyle senelerde bu mantarı toplayarak kendine otomobil alanlar bile olmuştur.

 Değişik bir tadı olan, lezzetli bir mantardır. 

1021_mantar02.JPG

Halı Saçağı Mantarları

Halk arasında şeklinden dolayı bu isim verilmiştir. Herkesin bildiği şapkalı mantarlara hiç benzemezler. Bu ad altında birkaç çeşit mantar pazara gelmektedir. Bunlardan biri “Çam mantarı” adı verilen ve görünüşü kıvırcık marulu andıran mantar çeşididir. Çam ağaçları üzerinde yetiştiğinden bu isim verilmiştir. 

1021_mantar18.jpg

Bu mantarın Latince adı “Sparassi Crispa”dır. Diğer türe “Saçaklı Mantar” adı verilmiştir. Bu mantarda ağaç gövdelerinde yetişmektedir. Latince adı “Hericium” olan ve çok sayıda türü ve alt türü vardır. Bu mantarın Türkiye’de bilinen adı “Mercan” mantarıdır. Bu ad da şeklinin mercana benzemesinden dolayı verilmiş olmalı. 

1021_mantar17.jpg

Yöremizde bilinen ve pazara gelen üçüncü tür saçaklı mantara mahallinde “Kedi tırnağı”denmektedir. Bu tür “Clavaria” genusundan bir mantar olsa gerek. Diğer iki türün aksine bu mantar ağaçta değil yerde yetişmektedir. Pazara en çok yerde yetişen bu mantar türü gelmektedir. 

1021_mantar22.jpg

 Halı saçağı adı altında pazara getirilen bu mantarlar sadece sahil kesimini iç kesimden ayıran kuzeydeki dağlık yörede yetişmektedir. Tatları bir birine benzese de araların az da olsa bir lezzet farkı vardır. 

1021_mantar07.jpg

 Koçak Mantarı

Latince adı “Lactarius Piperatus” olan bu mantara halk arasında “Koç Mantarı” adı da verilmektedir. Adındaki Lactarius onun kanlıca mantarı ile aynı genustan olduğunu gösteriyor. Nitekim kanlıca mantarı gibi bu mantarda sütlü mantardır. Mantarın sütü kendisi gibi beyazdır. İsminde ki “Piperatus” kelimesi onun biberli olduğunu anlatmaktadır. Adını tam Türkçeleştirirsek buna “Biberli Sütlü Mantar” dememiz gerekir.

Bu mantarın gerçekten baharlı bir tadı vardır. Bu bahar bana terenin baharını hatırlatır. Hoşlanılmayacak bir tat değildir. Sert kütür kütür bir mantardır. Rengi ve sütü beyazdır. Bol bulunur bu yüzden kanlıca mantarı kadar değer bulmaz.

Bu mantar Ilgaz dağlarının devamı olan dağlık bölgede, ağaçlık alanlarda yetişir. Ağaç yapraklarının altından kabarır. Mantar arayanlar yaprakların yaptığı bu kabarmadan altında mantar olduğunu anlarlar.

Soğanla kavrulup üzerine sarımsaklı yoğurt dökerek yenir. Değişik yemeklerini de yapmak mümkündür. 

1021_mantar14.jpg

Geyiksırası Mantarı

Lezzet bakımından kanlıca mantarı ile yarışır. Lezzeti bildik tanıdık mantar lezzetine benzerse de biraz daha değişik olup çok lezzetlidir. Şapkalı mantarlardandır, ilginç bir şekli vardır. Düz uzun sap üzerinde muntazam bir şapka vardır. Sap ve şapka bej renktedir.

Bu mantar güney tarafta bulunmuyor, sadece kuzeydeki dağlık kesimde yetişiyor. Belirli sıralar halinde bulunduğu için “Geyik sırası mantarı” adı verilmiştir. Bazı mevsimlerde bu mantar kanlıca mantarı bittikten sonrada pazara gelmeye devam eder. 

1021_mantar10.jpg

Balkadın Mantarı

Bu mantar da güneyde bilinmeyen sadece kuzeyin dağlık bölgesinde yetişmektedir. Şekil ve yetişme bakımından geyik sırası mantarına benzemektedir. Bu mantarda sevilen bir mantardır. Az sayıda pazara gelmektedir.

Şapkalı bir mantar olup bej renktedir. Şapka üzerinde kahverengi lekeler bulunabilir. 

1021_mantar08.jpg

Ağaç Mantarı

Bu mantar kuzey tarafın ormanlarının ağaç gövdelerinde hevenkler halinde yetişir. Rengi bejden sütlü kahverengine değişebilen renklerdedir. Lameller daha açık renklidir ve alt yüzde ve asimetriktir.Lezzeti güzeldir.

 Kavak Mantarı

Sonbaharda kesilmiş kavak ağaçlarının kesim yüzlerinde kendiliğinden biter. Pazara seyrek olarak gelir. Çok fazla yetişen bir mantar da değildir. Görünüşü pek güzel değilse de lezzeti çok güzeldir. Tadı bildik mantar lezzetini andırsa da ondan daha yoğun bir tadı vardır. Japonlar bu mantarı kültüre almayı başarmışlardır. 

1021_mantar06.jpg

Çayır Mantarları

Yöremizde bu mantarlara “İçi Kızıl” ya da “Ak Mantar” denmektedir. Bu mantar türü bütün dünyada en yaygın mantar türü olduğunu sanıyoruz. Genellikle açıklık alanlarda, ekilmeyen tarlalarda ilkbahar ve sonbahar mevsiminde çıkmaktadır. Sapı ve şapkası beyazdır. Lamelleri kahverengi olan ve pembe olan iki türü vardır. Lamelleri kahverengi olan türün lamelleri açıktan koyu kahverengiye kadar değişir. Pek etli değildir kolay kırılır. Lamelleri pembe olan çeşidin şapkası sap üzerine sarılmış haldedir. İyice yaşlanınca bir şapka şeklini alır. Gayet etli ve sert bir mantardır.

Bütün dünyanın tanıdığı ve sevdiği mantar lezzeti bu mantarların lezzetidir. Kültür mantarı da bu pembe lamelli ve kütür kütür etli türden üretilmiştir. Bol ve kolay bulunduğu için yöremizde yeterince değerlendirilmez. Sonbaharda kanlıca ve diğer çok tutulan mantar türleri çıktığı için pazara getirilmez.

Çok lezzetli olan bu mantar yeterince değerlendirilmez. Pek çok yemeğe ayrı bir lezzet verebilecek olan bu mantarın çorbası güzel olur. Makarna ve pilav üzerine sos olarak yakışır.

Kum Mantarı

Baharın en erken çıkan mantarlarındandır. Irmak ve dereler kenarında kumluk yerlerde yetişir. Lezzeti fena değildir. Görünüşü pek bir albenili değildir. Çok yetişen bir mantarlardan değildir. Mantar lezzetini özleyenler yoğurt sarımsakla severek yerler.

Keçi Mantarı

Bu mantar ilkbaharda da sonbaharda da yetişen mantarlardandır. Alçak yerlerde kırlık alanlarda yetişir. Şapkalı bir mantardır. Şapka sap üzerine asimetrik olarak bağlanmıştır. Tadı bildiğimiz mantar tadıdır. Pazara geldiğine rastlamadım. 

1021_mantar01.JPG

Mıh Tepesi

Açık alanlarda, köylerde harmanlarda yetişir. Kimi yerlerde bu mantarlar ilginç daireler halinde yetişir. Uzunca bir sap üzerinde küçük bir şapkası vardır. Küçük bir mantardır. Mantarın şekli ve büyüklüğü eski Türk nallarına çakılan mıhlara benzediği için bu isim verilmiştir. Pazara seyrek olarak gelir. Ancak bilenler alır. Köylerde çorbası yapılır ve güzel de olur. Tadı bildik mantar tadıdır. Kimi yerlerde bu mantara “Cincile” de denmektedir. Bu mantarlar çayırlık alanlarda daireler oluşturur.

1021_mantar04.JPG1021_mantar05.JPG

Kuzu Kulağı Mantarı

Bu mantara “Kurt Kulağı” da diyenler vardır. İlkbaharda çamlık alanlarda, ağaç altlarında yetişir. Açılmamış şekli açık kahverengi küçük topa benzer. İçi boştur. Açıldığı zaman biraz kulak şeklini andırır. Tadı biraz höbelen mantarını andırsa da pazarda pek paha bulmaz. Kumlarını temizlemek bir hayli zordur

1021_mantar11.jpg

Dilburan Mantarı

Değişik tonlarda pembe renkler taşıyan bir şapkalı mantardır. Sapı ve lamelleri beyazdır. Acımtırak bir tadı vardır. Zaten dil buran adı verilmesi de bu yüzdendir. Haşlanıp suyu atılarak yenirse acılık kaybolur. Arazide bol bulunur, pazara gelmez. Sonbaharda diğer mantarların çıktığı mevsimde çıktığından pek kıymetlenmez. Acı tadından zehirli olduğu sanılırsa da değildir. 

1021_mantar13.jpg

Geyik Mantarı

Şapkalı bir mantar olmasına karşın, şapkası düzgün şekilli değildir. Sağlam ve etli bir mantardır. Rengi kahverengidir. Ayırt edici özelliği lamellerinin geyik kılına benzemesidir. Zaten adını da bu benzerlikten almıştır. Bu mantar son yıllarda pazara gelerek satılmaktadır. Köylerde kurutularak, kışın yendiğini öğrendik. Bu mantarın yemeğinin yapmayı başaramadım. 

1021_mantar09.jpg

Ayı Mantarı

Zehirli olmadığı ve bol bulunduğu halde yenmeyen bir mantardır. Bazen çok körpeleri köylerde yenmektedir. Ben bir defa yedim ama cıvıklığı yüzünden pek beğenmedim. Orman içlerinde de açıklık alanlar içinde de bol olarak yetişen bir mantardır. Şapka ve sapı açık kahverengi renktedir. Lamellerinin şekli ve renkleri değişiktir. Esas adı “Ayı Boku”mantarıdır. Çürüdüğü zaman ayı pisliğini andırdığı için bu isim verilmiştir.

Bilimsel adı“Boletus edulis” olan ayı mantarı “Kuzu Mantarı” olarak da bilinmektedir.  Bu mantarı çiftlik hayvanları yemektedirler. Fazla yediklerinde ishal yaptığı bilinmektedir.Bazı köylerde bu mantara “Fesleğen mantarı” veya “feslek” denmektedir. 

1021_mantar24.JPG

Karacaoğlan

Bu mantara kimisi karacaoğlan mantarı kimisi karaca mantar diyor. Sonbaharın son günlerinde çıkıyor ve kış mevsiminde bile bol bol pazara geliyor. Çok lezzetli bir mantar değildir. Gerek bolluğu ve gerekse lezzeti nedeni ile ucuz fiyatlardan satılmaktadır.

Ahmet Küçükbaş

1021_mantar21.jpg1021_mantar03.JPG

Kaybolan kültürlerimizi korumaya dönük çalışmalarımız devam ediyor. Üretenlere teşekkür ediyor, üreten bir toplum olmamızı diliyoruz.Değerlerimize sahip çıkalım…BİLKE

 
Yorum yapın

Yazan: 16 Ağustos 2014 in Uncategorized

 

18 MAYIS 1919 ANISINA BİLKE 2. HALKBİLİM ÖDÜL TÖRENİ

DSCF1852

Dünyamızda, insan yaşamı başlangıcı ile halk kültürleri var olmuştur. İhtiyaçları karşılamaya çalışan insan, ürettikleri ile halk kültürlerine imzasını atar. İnsan, zaman denizinde memleket gemisi içinde, bireysel farkındalık  ve kültür zenginliği kazanır, üretmeye başlar.

 

Teknoloji, insani değerlerini yutup yok ediyorsa, insan maddenin esiri olma yolunda, yaratıcılığını katleder. Yürek, iç ses yerine dış sesleri dinler.  Teknolojinin yarattığı popüler kültür, bizi kendimizden uzaklaştırır. Halk kültürleri yok olmaya başlar.

18 MAYIS SİNOP için önemli bir gündür. Yıl 1919’dur. Vatan işgal edilmiş, halk yoksuldur. Bandırma Vapuru 18 Mayıs günü Sinop limanındadır. Atatürk o gün Sinop’tan kara yolu ulaşımı için bilgi toplamıştır. Sinoplu halk ile görüşmüş bilgi almıştır.

Eğer Sinop  kara yolu ulaşıma elverişli olsa idi Kurtuluş Savaşı Sinop’tan başlayacaktı. BİLKE 18 MAYIS 1919 anısına, her iki yılda bir HALKBİLİM ödülleri vermektedir.  Türk Milleti bu savaşı 1919 koşulları içinde, sahip olduğu kültür birikimi ile kazanmıştır. Nene Hatun, Şerife Bacı,Kara Fatma, İsimsiz onbaşılar, 15’lik kuzular, Anadolu kültürü ile yoğrulmuş kahramanlardır. İmece, yardımlaşma, paylaşma kültürünü özümsemiş insanlardır bunlar.

Bilke’nin sloganı, “GELECEĞE ÜRETELİM”

Halkbilim ödülleri, üreten bir toplum olmamızı hedeflemektedir. Üreten yaratıcı bireyler ödüllendirilmektedir.Halk kültüründe temel unsur insandır. Ödül alanlar, bireysel yaratıcılıklarının ürünü olan eserleri ile ödüle uygun görülmüşlerdir.

YIL 18 MAYIS 2014 

Derneğimiz 18 Mayıs Pazar günü saat 10.00’da Aşıklar Caddesi Eğlence Dünyası salonunda sabah kahvaltısı düzenledi. Kahvaltıya Belediye Başkanımız Sayın Baki Ergül, dernek üyelerimiz ve eğitim gönüllülerimiz katıldı. Dernek projelerinin ve etkinliklerinin tanıtımının yapıldığı slayt gösterisi kahvaltı boyunca ekranda döndü.

DSCF1831

BİLKE kahvaltı programında davetlilere açık büfe kahvaltı sundu. Dernek Başkanı Yaşar SARIKAYA, Soma’da kaybettiğimiz madencilerimiz için rahmet ve ailelerine başsağlığı dileyerek 18 Mayıs tarihinin Sinop için öneminden bahsetti. Yönetim kurulu başkan yardımcımız Ayşe CENGİZ’İN sunduğu programda kahvaltı sonunda Belediye Başkanı günün anlamı ve halk kültürlerinin önemi konusunda konuşma yaptı. Plaketler, belediye başkanımız tarafından ödül sahiplerine verildi.Ödül alanlar kendi alanları ile ilgili bilgiler verdiler.Derneğimiz, KUZEY YILDIZI PROJESİ’ne destek veren eğitim gönüllülerine üniversite öğrencilerimize yaptıkları yardım için ödül verildi. Kahvaltı ve ödül törenimizde bizleri onurlandıran belediye başkanımız Sayın Baki ERGÜL’e çok teşekkür ederiz.

NEDEN HALK KÜLTÜRLERİ 

Derneğimiz, bu projeyi halk kültürlerinin korunması ve yaşatılması, bilimsel yöntemlerle araştırılması, yerel kaynakların kullanılarak istihdama katkı sağlanması amacıyla düzenliyor.

Birinci Halkbilim ödülleri, 18 Mayıs 2012 tarihinde verildi. Halkbilim ödüllerinin bu yıl ikincisini veriyoruz.

Tüzüğümüz doğrultusunda verilecek olan halkbilim ödülleri, 3 ayrı kurul tarafından değerlendiriliyor.

1-Yönetim Kurulu

2-Seçici Kurul

3-Üst Danışma Kurulu

Yönetim Kurulu, aranılan özelliklere uygun olan çalışmaları seçici kurula sunuyor, değerlendirme üst danışma kurulu ve seçici kurul tarafından birlikte yapılıyor.

Değerlendirmede aranan özellikler:

-Çalışma yöremizin özelliklerini taşımalıdır.

-Sinop konulu olmalı, halk kültürü değeri taşımalıdır.

-Çalışma basamaklarında bilimsel yöntemler kullanılmalıdır.

-Yaratıcı çalışma olmalı, kopyalanmış ve tekrarlanmış olmamalıdır.

-Geleneksel çalışmalarda, ilimiz hakkında yayınlanan akademik çalışmalar, dergi, kitap, makale, tez ve canlı kaynaklardan yararlanılmış olmalıdır.

-Sinop’ta daha önceden yapılmış çalışmaların tekrarı olanlar değerlendirmeye alınmayacaktır.

-Değerlendirme yapılırken, katılımcının Sinop Halk Kültürleri alanında yaptığı başka çalışmalar da dikkate alınacaktır.

-Yerel kaynaklar kullanılmalı, organik tarım desteklenmeli ve yörenin ekonomisine katkı sağlanmalıdır.

-Gelecek nesillere ve akademik araştırmalara kaynak olma özelliği taşımalıdır.

ÖDÜLLER

Bu yıl BİLKE 2. Halkbilim ödülleri 7 kategoride verildi.

  1. Akademik ödül:

-          “OSMANLI DEVRİNDE SİNOP” isimli kitabın yazarı, Profesör Doktor Mehmet Ali ÜNAL. Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölüm Başkanı.

  1. Halk oyunları ödülü:

Dikmen-Gerze-Boyabat-Durağan yöresine ait ÇEREZ OYUNU, TRT- ilden ile dilden dile maniler programı yapımcısı Selma ÖZİNANIR

3- Edebiyat ödülü

Yerel Sinop ağzı, yerel yaşam kültürü, Sinop bayramları, eski Sinop konulu şiirleriyle

Söz yazarı- Şair-Levent BEKTAŞ

4-Sinop el sanatları akademik araştırma ödülü

Bu akademik çalışma için 2 ay Özekes bıçakta staj yapan ve 200 sayfa “Özekes bıçakları” konulu İstanbul Üniversitesi Sosyal Antropoloji tezi

Günsu CABACI

5- Sinop El sanatları ödülü

Ünü dünyaya ulaşan Özekes Bıçakları son kuşak ustası- Cengiz ÖZEKES

6-Halk kültürleri Basın ödülü

Yöre halkının geleneksel mutfağımızda kullandığı otlar ve mantarlar konulu makaleleri ile

Veteriner Hekim -Ahmet KÜÇÜKBAŞ

7- Halk sağlığı ödülü

Sinop il-ilçe ve köylerimizdeki yaşlı- genç tüm engelli vatandaşlarımıza ulaşarak, donanımlı merkezlerde tedavi görmeleri için yıllardır çalışmalar yapan

Berrin GÜRLEYEN

Kahvaltı ve ödül törenimizde emeği geçen Zülfiye ŞANLI,  Şehnaz TEZCAN,Şenol SALCIER, Süheyla HAYIRCI ve Gülhan UĞUR’a katkıları için teşekkür ediyoruz.

 
2 Yorum

Yazan: 19 Mayıs 2014 in 18 Mayıs 1919

 

Etiketler: , ,

Görsel

ŞELALE ŞEHNAZ SAM BİLKE’DE

DSCF1481

 
Yorum yapın

Yazan: 05 Ocak 2014 in Uncategorized

 

ŞEHNAZ SAM BİLKE 2. HALKBİLİM ÖDÜLLERİ TOPLANTISINDA

DSCF1481

18 Mayıs 2012 tarihinde başlattığımız BİLKE HALKBİLİM ÖDÜLLERİ, 18 Mayıs 2014 tarihinde ikinci kez halkbilimi dalında başarılı çalışmaları olanlara verilecektir.  “Halkbilim ödül töreni, 18 Mayıs 1919 günü Bandırma Vapuru ile Sinop’a gelen Atatürk’ün  anısını yaşatmak amacıyla düzenlenmektedir.

ŞEHNAZ SAM TOPLANTIYA KATILDI

05.01.2014 günü saat 14.00’te Sinop Bilim Kültür Eğitim Derneğinde “BİLKE 2. HALKBİLİM ÖDÜLLERİ” toplantısı yapıldı. Sanatçı Şehnaz SAM ve BİLKE Yönetim Kurulu üyelerinin katıldığı toplantıda gündem görüşüldü.

Sanat hayatında ailece yakından tanıdığımız  Şelale Şehnaz SAM, müzik dışında doğal yaşamı koruma, organik tarım ve organik beslenme konularında çalışmalar yaptığı için üst kurulumuzda görev aldı.

Dernek Yönetim Kurulu katkıları için Şehnaz Sam’a çiçek sundu.

DSCF1478

Bu sene verilecek ödüller için,halkbilim dalında başarılı çalışmaların başvuruları değerlendirilecektir. Alanında yeni ve ilk yapılmış çalışmalar olması koşulu aranmaktadır. 2013- 2014 yılında Sinop halk kültürüne hizmet edenler ve halkbilim alanında yapılan akademik çalışmalar tespit edilecek ve değerlendirilecektir. Ödüle uygun görülenler 18 Mayıs 2014 tarihinde yapılacak Üst Danışma Kurulu toplantısında  belirlenecektir. Ödül Töreni derneğimiz tarafından duyurulacaktır.

Toplantımızdan kareler

DSCF1476

DSCF1474

ÖDÜL GEÇEN SENE KİMLERE VERİLDİ?

1-      Halk Müziği Medya Ödülü – TRT MÜZİK Yüreğimde Türküler- Sinop

Yapımcı- Eda ÖZÇETİN

2-Halk Kültürü Tanıtım Ödülü- KURUM- Yurt içi ve yurt dışı fuar tanıtımları

İl kültür ve Turizm Müdürlüğü

3-Halkbilim Hizmet ödül-Yönetici- İşkur Müdürü Lokman CEYLAN

Bilke- İşkur DİKMEN İlçesi ve köyleri, kaybolan el nakışlarının korunması ve yaşatılması Projesi

4- Halk Kültürü Hizmet Ödülü- Kültür ve Edebiyat Dalı – Sinop Belediyesi Kültür Yayınları Ahmet Muhip Dıranas Kitabı- Yazar Şükrü AYDIN

5- Halkbilim Hizmet Ödülü-YEREL KAYNAKLARI KULLANMA-ÜRETİM ve PAZARLAMA- Sinope Meyve Suları Kurucusu ve Sahibi- Mahmut BENK

6- Halkbilim Hizmet Ödülü- Durağan-Dikmen-Gerze-Ayancık kadın ve erkek giysileri Koruma-yaşatma-güncelleme-projelendirme-Süheyla HAYIRCI

7- Halkbilim Hizmet Ödülü- BİBLİYOGRAFYA- Emel Al

Eski Tarihli Sinop Makaleleri- Yazılar- Araştırmalar ve Arşiv Tarama

8- Halk Kültürü Hizmet Ödülü- Organik Tarım-Öztekin ÖZTÜRK

Buğday- mısır- kiren- töngel gibi yöre bitki türlerini organik yetiştirme, Sinop tahıl ve bitkilerini koruma

9- Halk Kültürü Hizmet Ödülü – Arşivleme- Sinop Eski Fotoğraflarını Arşivleme-Zeynel Zeki Özcanoğlu

10-Halk Oyunları Ödülü- İlk Geleneksel Sinop Halk Oyunları Ekibi kurucusu-Nuran ÇAKIR

11- Halk kültürü-Geleneksel el sanatları ödülü-Rasim DEMİR

Ağaç köklerini, çeşitli işlemlerden geçirip şekillendirme

12- Halk Kültürü Hizmet Ödülü- Kök Boya Yarışmasına katılan, “Gerze-   Bolalı köyü geleneksel kökboyaları” konulu çalışma

Ana- oğul Kazım AYDIN ve Hanife AYDIN

13- Halk Kültürü Hizmet-Kültür ve Edebiyat dalı- 19.05.2010 Özellikleri ve Güzellikleriyle İllerimiz ve İlçelerimiz Konulu 13.Hikmet Okyar şiir yarışmasında, Türkiye birincisi olan Sinop güzellemesi şiiri-  Sabiha SERİN

 
Yorum yapın

Yazan: 05 Ocak 2014 in Haberler

 

Etiketler: , ,

BİLKE SİNOP TİRİT PROJESİ SONLANDIRILDI

tirit afiş

30 EKİM 2013 Çarşamba günü saat 14.00’te derneğimizde gerçekleştirilen sunumda, Tirit Tanıtım Projesi sonlandırılmıştır. Proje sunumuna, Sayın Valimiz Yavuz Selim KÖŞGER katılmıştır. Valimiz:
” yeni tatların ilimize kazandırılmasnın önemli olduğunu, ilimize gezi amaçlı gelenlerin yöre yemeklerini yemek istediklerini ve çeşit aradıklarını,Sinop’tan dönerken de ilimize ait hediyelik eşya alarak döndüklerini bu nedenle yeni tatlarımızı çoğaltma konusunda Bilim Kültür Eğitim Derneği’nin hazırladığı bu projenin Sinop turizmine kazandırılmasını diliyorum” diye konuşmuştur.

İlimiz turizmine katkıda bulunması hedeflenen TİRİT PROJESİ, yeni bir yemek türünü yöremize kazandırmak için başlatılmıştır. Hedef kitlesi mantı işletmecileri olduğundan, tüm mantı işletmeçileri sunuma davet edilmiştir,Melahatin Yeri Mantı Salonu sahibi Melahat Hanım ve Örnek Mantı sahibi ve eşi sunuma katılmışlardır.
Dernek Başkanı Yaşar SARIKAYA BİLKE SİNOP TİRİT PROJESİ hakkında açıklayıcı bilgiler verdikten sonra tririt kültürünün yaşatıldığı köylerimize ait bir SİNOP TÜRKÜSÜNÜ tanıtmıştır. Misafirlerimize tirit ikramı yapılmış ve tirit ilgi çekmiştir.Valimiz , mantı işletmeciliği ve geliştirilmesi, tirit türünün Sinop’a kazandırılması konusunda bilgi paylaşımında bulunmuşlardır.

BİLKE SİNOP TİRİT PROJESİ 3 yıldır derneğimizin gündeminde idi. Proje detaylı bir hazırlık süresi geçirdi. İçişleri Bakanlığı Dernekler Dairesi Başkanlığı proje formatında hazırlandı. 20 kişinin eğitimi planlanmıştı. Proje bitiminde istihdam edilecekler ve tirit yemek türünü ticari olarak turizm alanında sunacaklardı. Proje maliyeti yüksek olunca, derneğimiz kendi imkanları ile projeyi gerçekleştirmeye karar verdi.

27 Ocak 2012 tarihinde Kültür ve Turizm Müdürlüğü kurum çalışanlarına tirit yapıldı ve sunuldu.Proje tanıtıldı ve tiritin  yaygınlaşması için destek istendi.

13 09 2012 tarihinde proje Gıda ve Tarım Hayvancılık İl Müdürlüğünde tanıtıldı. İl Müdürü, proje ofisi yetkilisi ve gıda mühendisi ile görüşüldü. Projenin ilimize kazandırılması çalışmaları sürdürüldü.

Bilke sitesinde ve face sayfasında e-tanıtım yapıldı.

30 EKİM 2013 günü saat 14.00’te sayın valimiz ve yerel işletmecilerin de katıldığı sunumla proje sonlandırıldı.

PROJE TANITIM MÜZİĞİ http://www.youtube.com/watch?v=uqensTGNjag

vali

DSCF1454

DSCF1441

DSCF1444


DSCF1446

 
Yorum yapın

Yazan: 01 Kasım 2013 in Uncategorized

 

Etiketler: ,

KUZEY YILDIZI EĞİTİM PROJEMİZ DEVAM EDİYOR

BİLKE 2008-Temmuz tarihinde yasal olarak kuruldu ve faaliyete geçti. Kuzey Yıldızı Projesi, ilimizin özel coğrafi konumundan esinlenerek, Türkiye’nin kuzey ucu olması gerçeğinden esinlenerek isimlendirilmiştir. İlimizin köylerinde yaşayan ailelerin, okumak için mücadele eden çocuklarına  KUZEY YILDIZI olmayı hedefledi.

Projemiz için oluşturulan eğitime destek grupları, bilinçli olarak kendi öğrencilerine destek olmaktadırlar. BİLKE,bu proje ile eğitime gönül verenleri, eğitimi için kaynak bulamayan çalışkan öğrencilerimizle buluşturmaktadır. Derneğimizin atölye çalışmalarına katılan çocuklarımızın velilerinin  yaptığı bağışlar da KUZEY YILDIZI projesine katkı sağlamaktadır.

TEŞEKKÜRLER KIRSALLARIMIZDAKİ GENÇLERİMİZ İÇİN DESTEKLERİNİZE

TEŞEKKÜRLER, VİTRİNDEN ÖTE İÇERİK İÇİN EMEKLERİNİZE

TEŞEKKÜRLER, SESSİZCE YAPTIĞINIZ YARDIMLARA

TEŞEKKÜRLER….

2008’den bu güne mezunlarımız

1: sınıf öğretmeni kızımız göreve başladı

2:avukatımız görevde

3:işletmecimiz çalışıyor

4:sosyal bilgiler öğretmenimiz atama bekliyor

5:3 mühendisimiz okulu bitirdi

.

 
Yorum yapın

Yazan: 25 Eylül 2013 in Eğitim

 

Etiketler: , ,

KÖYLERİMİZ VE BİLİNMEYENLER

CUMHURİYET DÖNEMİNDE SİNOP KÖY İSİMLERİ ÜZERİNDE ÇALIŞMA

Ulu önder Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti Devletini kurduktan sonra bilim, sanat, kültür ve eğitim alanında büyük atılımlar başlatmıştır. Atılan adımlar pozitif bilime dayalı, ülkenin kalkınma hızını artıran çalışmalardır. Özgür uluslar, dünya sahnesinde verdiği bu tür örneklerle tarihe isimlerini kazımıştır.

Kültür ve sanat alanında yapılan çalışmalar, halkın yaşam kalitesini etkilemektedir. Yaratıcı zekalar, bu alanlarda özgün güncellemeler yaparak halk kültürlerini geleceğe taşırlar. Bir metrekarelik bir tuvalin içinde, geçmişe ve geleceğe yolculuk yapabildiğimiz gibi; bir özlü söz ile şaşkınlıktan dona kalabiliriz. Sözcükler, renkler, desenler ve hikayeler, küçücük dünyalarında bizi evrenin sonsuzluğuna doğru sürükleyebilirler.

Cumhuriyet döneminde, durumun hassasiyeti düşünülerek köy isimlerinin orijinalleri tespit edilmiş ve kayda geçirilmiştir. Osmanlı Devletinin son teşkilatı mülkiye kayıtları içinde, birçok Türkçe yer ismi olduğu gibi, Rumca ve Ermenice isimler de vardır. Yapılan çalışmanın amacı, Anadolu’dan devam eden göçlerle yeni kurulan köylerin isimlerinin tespitidir.

İçişleri Bakanlığının, Cumhuriyet döneminde yayınladığı KÖYLERİMİZ adlı eserde, Türkiye’deki tüm köy isimleri çıkarılmıştır. Bu kitapta, 16. yüzyıl listesinde olan Türkmen ve Yürük köylerinin hepsi vardır. Listeye bunlardan başka, göçerlerin yerleştiği şu köy isimleri de eklenmiştir:

 

 

 

 Şeyhli            köy      Sinop       Gerze

     Şeyhli            köy      Sinop       Boyabat[1]

    Bayat             köy      Sinop       Boyabat

   Büyük Kızık   köy      Sinop       Gerze

    Küçük Kızık   köy      Sinop      Gerze [2]

   Çepni             köy       Sinop      Gerze

   Çepni             köy       Sinop       Ayancık[3]

   Tıngır             köy       Sinop               -[4]

   Karlı              köy       Sinop       Gerze[5]

 

Ala-Yuntlu Boyu

Kastamonu: Bu bölgedeki Alayuntlu oymağı Kastamonu Sancağının Boy Ovası (Boy- Abad) kazasında yaşamaktadır. Bu oymak da Ankara Yörükleri arasındaki Ala-Yuntlu oymağı gibi çok küçük olup ancak 20 vergi nüfusludur. [6]


[1] H. Göktürk, aynı eser, s, 116

[2] Hilmi Göktürk- Anadolu’da Oğuz Boyları- 1979 s, 55

Köylerimiz; s, 128, 467, 468, 515.

[3] H.Göktürk aynı eser, s, 107

[4] H.Göktürk, aynı eser, s, 118.

[5] H.Göktürk, aynı eser, s, 121

[6] Faruk Sümer- Oğuzlar, s, 351                           Yaşar SARIKAYA

 

 
Yorum yapın

Yazan: 02 Eylül 2013 in Uncategorized

 

Etiketler: ,

sinop son teşkilat-ı mülkiye kayıtları

SİNOP ESKİ YER ADLARI

Sinop köy yerleşimleri göçle oluşmuştur. Bu gün aile geçmişinden izler arayanlar, göç yollarının acımasız koşullarını fark edecektir.

Sinop doğudan,güneyden, İran ve Suriye yaylalarından, Kafkasya ve Balkanlardan  göç dalgaları  almıştır. Konar- göçer olarak kilometreler aşan yolcuların hikayeleri başka göçlere benzemez. Bir kış bir yerde, öbür kış başka bir yerde. Antalya’dan yürüye yürüye Sinop köylerine gelmek kolay bir yolculuk olmamıştır. Konya, Denizli, Muğla, Bursa, Maraş,Diyarbakır illeri Sinop yolcularının konakladıkları merkezlerdendir.

TBMM  Kütüphanesinde araştırma yapan dernek başkanımız Yaşar SARIKAYA, son Osmanlı kayıtlarındaki köy isimlerini buldu ve Bir İnci Memleketim Kitabında yayınladı. PDF dosyası olarak aldığı kayıtları 2 bölüm halinde yayınlayacağız.

961207_739802912711778_224295656_n

1174288_739802909378445_1966727925_n

1232616_739802899378446_120452450_n

1291166_739802902711779_1338817422_n

1291601_739802906045112_1375344962_n

 
 

Etiketler: , ,

 
Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.